Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde depozito, kira artışı, fesih ve tahliye taahhüdü.
Kira sözleşmesi, ev sahibi ve kiracının haklarını belirleyen en önemli belgedir. Türk Borçlar Kanunu'nun konut kiralarına ilişkin hükümleri, iki tarafı da koruyan çerçeveler çizer. Aşağıdaki başlıklar en sık sorulan sorulardır.
Depozito ne kadar olabilir?
Kanuna göre kiracıdan alınabilecek güvence (depozito) en fazla üç aylık kira bedelidir. Depozito, ev sahibi tarafından kiracı adına açılan faizli bir banka hesabında tutulmalıdır; sözleşme bitiminde kiracıya iade edilir. Hasar varsa kanıtlanmış zarar tutarı düşülerek geri kalan ödenir.
Kira artışı nasıl belirlenir?
Yenilenen kira dönemlerinde artış, bir önceki kira yılındaki on iki aylık TÜFE ortalamasını geçemez. Sözleşmeye bundan fazlasını öngören bir hüküm konulsa bile geçersizdir. Beş yıllık sürenin sonunda ise hâkim, kira bedelini emsal ve hakkaniyet esasına göre yeniden belirleyebilir.
Sözleşme süresi ve fesih
Belirli süreli sözleşme süre sonunda, taraflar bildirimde bulunmazsa aynı şartlarla bir yıl uzar. Kiracı, süre bitiminden en az 15 gün önce bildirimle sözleşmeyi sonlandırabilir. Ev sahibi ise yalnızca yasal sebeplerle (konutun kendisi, eşi, altsoyu veya üstsoyu için zorunlu ihtiyaç, yeniden inşa veya esaslı onarım gibi) sözleşmeyi sona erdirebilir.
Tahliye taahhütnamesi
Kiralanan teslim edilmeden önce alınan tahliye taahhütnameleri geçerli sayılmaz; yalnızca kiracı konutu teslim aldıktan sonra verilen taahhütler dikkate alınır. Bu nedenle sözleşme imzasında taahhütname istemek hem hukuka aykırı olabilir hem de kiracıyı olumsuz etkiler.
Teslim tutanağı ve abonelikler
Fotoğraflı teslim tutanağı, çıkış sırasında olası hasar tartışmalarını önler. Elektrik, su ve doğalgaz abonelikleri kiracı adına açılmalı, sözleşme bitiminde kapatılarak borçsuzluk belgesi alınmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez; özel durumlar için avukata başvurunuz.
Ev sahibi için pratik öneriler
Kiracı seçerken kimlik, gelir belgesi ve referans kontrolü yapın; sözleşmeyi yazılı ve imzalı hazırlayın, kira bedelini banka havalesiyle tahsil edin. Kira gelirinizi yasal sürede beyan etmeyi ve yıllık artış bildirimini zamanında yapmayı unutmayın. Mülk yönetimi hizmeti bu adımların hepsini sizin yerinize yürütebilir.
Kiracı için pratik öneriler
Sözleşmeyi imzalamadan önce tapuyu veya malik kimliğini kontrol edin, aidat ve fatura borcu olup olmadığını sorun, her ödemenin dekontunu saklayın ve evi fotoğraflı tutanakla teslim alın. Onarım taleplerini yazılı olarak iletmek, daha sonra olası uyuşmazlıklarda kanıt sağlar.